Người huyết áp cao có nên dùng sâm không? Góc nhìn theo Đông y và cách dùng sâm đúng cách
Vào dịp Tết và mùa xuân, nhu cầu bồi bổ sức khỏe tăng cao. Trong đó, nhân sâm thường được nhắc đến như một dược liệu quý giúp tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc:
Người huyết áp cao có nên dùng sâm không?
Câu trả lời không thể đơn giản là “có” hoặc “không”, bởi cả nghiên cứu hiện đại và Đông y đều cho thấy điều quan trọng nhất là thể trạng của từng người.
1️⃣ Vì sao có nghiên cứu nói người cao huyết áp không nên dùng sâm, nhưng có nghiên cứu lại cho rằng có thể dùng?
Trong các nghiên cứu khoa học hiện đại, kết quả về tác động của sâm đối với huyết áp không hoàn toàn giống nhau.
-
Có nghiên cứu cho thấy sâm có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp trong một số nhóm đối tượng.
-
Có nghiên cứu khác lại cảnh báo người cao huyết áp nên thận trọng khi dùng sâm.
Sự khác biệt này thường xuất phát từ:
-
Nhóm người tham gia nghiên cứu khác nhau
-
Liều lượng và loại sâm khác nhau
-
Thời gian sử dụng khác nhau
-
Tình trạng bệnh nền và thuốc đang dùng khác nhau
Nói cách khác, không phải “cao huyết áp” là một nhóm đồng nhất. Thể trạng và bối cảnh sức khỏe của mỗi người rất khác nhau.
2️⃣ Góc nhìn Đông y: Không điều trị theo tên bệnh, mà theo thể trạng
Trong Đông y, bệnh không được nhìn đơn thuần qua chỉ số huyết áp mà được phân tích theo chứng trạng.
Nguyên tắc cốt lõi là:
-
Hư thì bổ (thiếu thì thêm vào)
-
Thực thì tả (thừa thì bớt đi)
Nhân sâm có tác dụng chính là bổ khí. Vì vậy, sâm phù hợp với người thuộc thể khí hư, chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào việc có mắc cao huyết áp hay không.
3️⃣ Sâm cho người huyết áp cao: khi nào có thể phù hợp?
Người huyết áp cao nhưng thuộc nhóm khí hư thường có biểu hiện:
-
Mệt mỏi kéo dài
-
Hụt hơi khi vận động nhẹ
-
Ăn kém
-
Hay ra mồ hôi
-
Suy nhược sau ốm
-
Cơ thể phục hồi chậm
Trong trường hợp này, nếu huyết áp được theo dõi ổn định và dùng sâm với liều phù hợp, việc bổ khí có thể giúp nâng đỡ thể trạng.
Điều quan trọng là dùng sâm đúng cách, không dùng liều cao đột ngột và cần theo dõi phản ứng của cơ thể.
4️⃣ Khi nào người huyết áp cao không nên dùng sâm?
Nếu thuộc nhóm thực nhiệt hoặc can dương vượng, thường có:
-
Mặt đỏ, dễ bốc hỏa
-
Mất ngủ
-
Cáu gắt
-
Hồi hộp
-
Táo bón
-
Miệng khô, khát nhiều
Trong trường hợp này, dùng sâm có thể làm cảm giác nóng trong tăng lên.
Ngoài ra, người đang:
-
Huyết áp chưa ổn định
-
Đang có triệu chứng cấp tính như đau đầu dữ dội
-
Mất ngủ nặng
-
Đang dùng nhiều thuốc tim mạch
Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
5️⃣ Ảnh hưởng của mùa xuân và dịp Tết đến huyết áp
Mùa xuân và dịp Tết có những yếu tố dễ làm huyết áp dao động:
-
Ăn mặn nhiều
-
Uống rượu bia
-
Thức khuya
-
Căng thẳng
-
Thời tiết giao mùa, sáng lạnh – trưa ấm
Trong bối cảnh này, nếu sử dụng sâm không đúng thể trạng hoặc dùng liều cao, có thể gây cảm giác hồi hộp, khó ngủ hoặc bốc nóng.
Vì vậy, dùng sâm đúng cách không chỉ phụ thuộc vào bệnh nền mà còn phụ thuộc vào thời điểm và hoàn cảnh.
6️⃣ Sai lầm thường gặp khi dùng sâm cho người huyết áp cao
-
Tự động kiêng hoàn toàn vì nghe nói “cao huyết áp không được dùng sâm”.
-
Dùng sâm liều cao ngay từ đầu.
-
Uống sâm vào buổi tối gây mất ngủ.
-
Không theo dõi huyết áp khi bắt đầu sử dụng.
-
Dùng theo phong trào, theo quảng cáo thay vì theo thể trạng.
7️⃣ Kết luận: Sâm có phù hợp hay không phụ thuộc vào thể trạng
Người huyết áp cao có nên dùng sâm không?
Câu trả lời là:
Phụ thuộc vào thể trạng khí hư hay thực nhiệt của từng người, không chỉ dựa vào con số huyết áp.
Sâm bổ khí. Vì vậy, chỉ nên dùng khi cơ thể thực sự cần bổ khí, và cần dùng đúng cách.
Quan điểm tư vấn tại Vạn Hợp Long
Tại Vạn Hợp Long – 106 Phan Châu Trinh, Đà Nẵng – chúng tôi không khuyến nghị sử dụng sâm theo phong trào.
Việc tư vấn luôn dựa trên:
-
Thể trạng
-
Thói quen sinh hoạt
-
Khí hậu địa phương
-
Tình trạng sức khỏe hiện tại
Bồi bổ đúng sẽ nâng đỡ cơ thể.
Bồi bổ sai có thể làm mất cân bằng.

